Kısaca: Ortodontik tedavi; dişlerin ve kapanışın düzeltilmesi için braket, tel veya şeffaf plak gibi apareylerle yürütülür; süre vaka ve işbirliğine bağlıdır. ortodonti hattımızdan özet bilgi alabilirsiniz. Ortodonti, dişlerin ve çenelerin düzensizliklerini teşhis edip tedavi eden diş hekimliği dalıdır. Çarpık dişler, kapanış bozuklukları ve çene uyumsuzlukları yalnızca estetik sorun değil; çiğneme fonksiyonu, konuşma, ağız hijyeni ve çene eklemi sağlığını da etkileyen önemli problemlerdir. Günümüzde geleneksel metal braketlerin yanı sıra şeffaf plak (clear aligner) teknolojisi, estetik kaygıları olan hastaların tercih ettiği modern bir alternatif haline gelmiştir. Bursa Eyrice ADSM'de ortodonti uzmanı Doç. Dr. Bülent Çatalbaş tarafından her iki yöntem de başarıyla uygulanmaktadır.
Ortodontik Tedavi Kimlere Gereklidir?
- Çapraşık (çarpık) dişler — estetik ve hijyen sorunu
- Diastema (dişler arası boşluklar)
- Sınıf II maloklüzyon (alt çene geride) — kuş gagası görünümü
- Sınıf III maloklüzyon (alt çene önde) — ters kapanış
- Derin kapanış (overbite) — alt dişlerin görünmemesi
- Açık kapanış (open bite) — ön dişler temas etmez
- Çapraz kapanış — tek taraflı veya bilateral
- Gömülü veya sürememiş dişlerin ortodontik çekimi
Geleneksel Braketler vs. Şeffaf Plak
Tedavi Yöntemi Karşılaştırması
| Özellik | Metal Braket | Şeffaf Plak | |
|---|---|---|---|
| Estetik | Görünürlük | Belirgin, dışarıdan görülür | Neredeyse görünmez |
| Çıkarılabilirlik | Takıp çıkarma | Sabit — hasta çıkaramaz | Çıkarılabilir — yeme ve fırçalama kolaylığı |
| Konfor | Ağız içi rahatlık | İlk haftalarda yanak ve dudak tahrişi | Düz yüzey, minimal tahriş |
| Hijyen | Temizlik kolaylığı | Fırçalama zor, diş taşı riski yüksek | Normal fırçalama ve diş ipi kullanımı mümkün |
| Vaka Kapsamı | Tedavi edebileceği vakalar | Tüm ortodontik vakalar | Hafif-orta karmaşıklık ideal; ileri vakalarda sınırlı |
| Tedavi Süresi | Ortalama süre | 12-24 ay | 6-18 ay (vakaya göre) |
| Kontrol Sıklığı | Randevu aralığı | 4-6 haftada bir | 6-8 haftada bir |
Şeffaf Plak Tedavisi Nasıl Çalışır?
Şeffaf Plak Tedavi Süreci
İntraoral tarayıcı ile dişlerin dijital ölçüsü alınır. 3D yazılımla tedavi başlangıcından bitimine kadar diş hareketleri simüle edilir.
Her aşama için ayrı bir şeffaf plak üretilir. Ortalama 20-40 set plak gerekir. Her plak dişleri 0.25-0.3 mm hareket ettirir.
Belirli dişlere diş renginde küçük kompozit çıkıntılar (attachment) yapıştırılır. Bu tutamaklar plağın diş üzerinde tutunmasını ve hedeflenen hareketi sağlar.
Her plak 1-2 hafta kullanılır, ardından bir sonrakine geçilir. Plaklar günde en az 20-22 saat takılmalıdır. Sadece yemek ve fırçalama için çıkarılır.
Tedavi sonrası dişlerin eski konumuna dönmesini engellemek için sabit veya çıkarılabilir retainer kullanılır.
Şeffaf plakların etkinliği hasta uyumuna doğrudan bağlıdır. Günde 20-22 saat takım süresi sağlanamazsa tedavi uzar veya istenilen sonuç elde edilemez. Plakları sadece yemek yeme, sıcak içecek içme ve diş fırçalama sırasında çıkarın.
Yetişkinlerde Ortodontik Tedavi
Ortodontik tedavi yaş sınırı tanımaz. Yetişkinlerde de kemik sağlıklı olduğu sürece başarılı sonuçlar elde edilir. Özellikle şeffaf plak teknolojisi, iş hayatında estetik kaygı yaşayan yetişkin hastaların ortodontik tedaviye yönelmesini kolaylaştırmıştır. Eyrice ADSM'de yetişkin ortodonti hastaları önemli bir oranı oluşturur.
Ortodontik Tedavi ve Ağız Hijyeni
Ortodontik tedavi süresince ağız hijyeni her zamankinden daha önemlidir. Braketler ve teller plak birikimi için uygun ortam oluşturur; yetersiz fırçalama demineralizasyon (beyaz lekeler), çürük ve diş eti iltihabına yol açabilir. Ortodontik fırça (V-cut), arayüz fırçası ve su flosser (irrigator) kullanımı zorunludur. Her yemekten sonra fırçalamak ve her gün diş ipi veya arayüz fırçası kullanmak braket tedavisinde altın kuraldır. Şeffaf plak kullanıcıları plağı çıkararak normal fırçalama ve diş ipi yapabilir; ancak plağı takmadan önce dişlerin ve plağın temiz olması gerekir.
Retansiyon (Pekiştirme) Dönemi
Aktif ortodontik tedavi tamamlandıktan sonra retansiyon dönemi başlar ve bu dönem tedavinin en az aktif tedavi kadar önemli parçasıdır. Dişler hareket ettirildikten sonra çevrelerindeki kemik ve periodontal lifler yeni konumlarına adapte olana kadar eski pozisyonlarına dönme eğilimindedir. Sabit lingual retainer (dişlerin iç yüzeyine yapıştırılan ince tel) genellikle alt ön dişlere kalıcı olarak uygulanır. Üst çenede ise çoğunlukla çıkarılabilir gece plağı (Essix retainer) kullanılır. İlk 6-12 ay tam gün, ardından yalnızca gece kullanımı önerilir.
Eyrice ADSM'de Ortodonti Tedavisi
Bursa Eyrice Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'nde ortodontik tedaviler, Doç. Dr. Bülent Çatalbaş tarafından yürütülmektedir. Merkezimizde dijital intraoral tarama, 3D tedavi simülasyonu, metal ve seramik braketler, lingual braketler ve şeffaf plak sistemleri dahil tüm modern ortodontik tedavi seçenekleri sunulmaktadır. Her hasta için detaylı analiz yapılarak en uygun tedavi yöntemi belirlenir.