Diş sızlaması, sıcak, soğuk, tatlı veya asitli yiyeceklerle temas ettiğinde dişte kısa süreli, keskin bir ağrı hissi olarak tanımlanır. Tıp dilinde dentin hassasiyeti olarak adlandırılan bu durum, yetişkinlerin yaklaşık %40'ını etkiler. Bursa'da Eyrice ADSM olarak diş sızlamasının nedenini tespit edip kişiye özel tedavi planı sunuyoruz.
Diş Sızlaması Neden Olur?
Dişin en dış katmanı olan mine tabakası aşındığında veya diş eti çekilmesiyle kök yüzeyi (sementum) açığa çıktığında, alttaki dentin tabakası ortaya çıkar. Dentinde bulunan mikroskobik tübüller (kanalcıklar) doğrudan diş sinir ucuna (pulpaya) bağlıdır. Sıcak, soğuk veya kimyasal uyaranlar bu tübüllerden geçerek sinir uçlarını stimüle eder ve sızlama hissi oluşur — bu mekanizma hidrodinamik teori olarak bilinir.
- Mine aşınması: Asitli gıdalar, bruksizm (diş sıkma), sert fırçalama veya asit reflü mine tabakasını inceltir.
- Diş eti çekilmesi: Periodontal hastalık, agresif fırçalama veya yaşlanma nedeniyle diş eti çekildiğinde kök yüzeyi açığa çıkar.
- Çürük: Mine-dentin sınırına ulaşmış çürükler doğrudan sızlamaya neden olur.
- Diş beyazlatma: Peroksit içerikli beyazlatma ajanları geçici olarak dentin tübüllerini açarak hassasiyet yaratabilir.
- Kırık veya çatlak dişler: Mikro çatlaklar dentin tübüllerini ortaya çıkararak sızlama oluşturur.
- Yeni dolgu veya kron: Restorasyon sonrası 2-4 hafta geçici hassasiyet normal kabul edilir.
- Sert fırçalama: Sert kıllı fırça ve abrazif diş macunları mine ve sementum tabakasını aşındırır.
Diş Sızlaması Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, sızlamanın nedenine göre şekillenir. Eyrice ADSM'de öncelikle kapsamlı muayene ve gerekirse periapikal röntgenle sızlamanın kaynağı belirlenir. Çürük varsa dolgu, diş eti çekilmesi varsa greft, bruksizm varsa gece plağı gibi neden odaklı tedavi planlanır.
Tedavi Yaklaşımları
Potasyum nitrat veya stannöz florür içerikli diş macunları sinir iletimini bloke ederek hassasiyeti azaltır. Günde 2 kez, en az 4 hafta kullanılmalıdır.
Klinikte yüksek konsantrasyonlu florür vernik veya jel uygulaması dentin tübüllerini tıkayarak hassasiyeti azaltır.
Açığa çıkmış dentin yüzeyine ince bir rezin bağlayıcı tabaka uygulanarak tübüller kapatılır. 1-2 yıl etkisi sürer.
İleri diş eti çekilmesi durumunda damaktan alınan greft dokusuyla kök yüzeyi örtülür.
Diğer tedavilere yanıt vermeyen şiddetli hassasiyette sinir dokusu alınarak ağrı kalıcı olarak giderilir.
Her diş ağrısı sızlama değildir. Sızlama birkaç saniye sürer ve uyaran kalktığında durur. Eğer ağrı dakikalarca sürüyor, zonklama şeklinde veya kendiliğinden başlıyorsa bu pulpitis belirtisi olabilir — acil diş hekimi kontrolü gerekir.
Diş Sızlamasını Önleme Yolları
- Yumuşak kıllı fırça kullanın ve modifiye Bass tekniğiyle nazik hareketlerle fırçalayın.
- Asitli yiyecek-içecek (gazlı içecek, narenciye, sirke) tüketimini sınırlandırın.
- Asitli gıda tükettikten sonra 30 dakika fırçalamayı bekleyin — mine yumuşamış durumdadır.
- Florürlü diş macunu kullanın (en az 1450 ppm florür).
- Bruksizm varsa gece plağı kullandırın.
- Beyazlatma işlemi öncesi ve sonrası hassasiyet giderici macun kullanın.
- 6 ayda bir diş hekimi kontrolüne gidin.
Diş sızlaması nedenleri ve çözümleri — Dt. Fatma Naz Eyrice